Özet:
Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi. Belirsiz alacak davasının kaldırılması, duruşma arasının üç ayla sınırlanması, kanuni faizin reeskont oranına bağlanması, mirasçılar arasında öncelikli artırma, idari yargıda yeni temyiz yolu ve IBAN kullandırma suçunda ceza indirimi. Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak anılan düzenleme, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanundur. Kanun 31/7/2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Hükümlerin çoğu yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türk Medeni Kanunu m.440 ve 444 ile HMK m.149'daki değişiklikler ise yayımdan üç ay sonra, 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girmiştir.
1. Hukuk Yargılaması (HMK)
1.1 Belirsiz alacak davası kaldırıldı
HMK m.107 yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılmış belirsiz alacak davalarında m.107 uygulanmaya devam eder. Bunun yerine HMK m.109'a eklenen dördüncü fıkraya göre, alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
1.2 Duruşmalar arası en fazla üç ay
HMK m.147'ye eklenen fıkraya göre duruşmalar arasındaki süre üç aydan uzun olamaz. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat yapılması gibi zorunlu hâllerde hâkim, gerekçesini belirterek daha uzun süre belirleyebilir.
1.3 SEGBİS ile katılımda imza
HMK m.149'a eklenen fıkraya göre, ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılanlar hakkında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmaz. İkrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ve sulh bu kuralın dışındadır. Bu hüküm 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girmiştir.
1.4 Birleştirme ve temyiz
- Birleştirme kararında ilk davanın açıldığı mahkeme, kararın kesinleşmesinden itibaren bununla bağlıdır (HMK m.166).
- Aynı yargı çevresindeki aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülen davalar için verilen birleştirme kararına karşı yalnız istinaf yoluna başvurulabilir (HMK m.168).
- Bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında verdiği kararın kabul veya ret edilen kısmı, HMK m.341/2'deki istinaf parasal sınırını aşıyorsa temyiz edilebilir. Ancak temyiz sınırının altında kalan bu kararlarda, ilk derece kararıyla aradaki fark istinaf sınırını geçmiyorsa ya da karar yalnız yargılama gideri veya vekâlet ücretine ilişkinse temyiz yoluna başvurulamaz (HMK m.362/3).
2. Kanuni Faiz ve Tazminat
- Kanuni faiz: 3095 sayılı Kanunun 1. maddesi değiştirilmiştir. Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hâllerde, miktar sözleşmeyle belirlenmemişse faiz yıllık olarak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden işler. 30 Haziran günkü oran önceki yılın oranından beş puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır.
- Bedensel zarar ve destekten yoksun kalma (TBK m.55): Kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata haksız fiil veya zarar doğuran olay tarihinden, kazancın bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir. Bu değişiklik yalnız yürürlükten sonra meydana gelen haksız fiil ve olaylara uygulanır.
3. Ortaklığın Giderilmesinde Mirasçılar Arası Artırma (İİK m.114)
Tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkı bulunmayan taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilirse, birinci artırma yalnız malik olan mirasçılar arasında yapılır. Bu usul bir defaya mahsus uygulanır. Mirasçılar arasındaki birinci artırmada elektronik satış portalında verilecek teklif, muhammen kıymetin yüzde yüzünden az olamaz. Değişiklik, yürürlükten önce ilanı yapılmış artırmalara uygulanmaz.
4. Ceza Hukuku
4.1 Hesap veya kart kullandırmada ceza indirimi (TCK m.158/4)
Dolandırıcılık suçlarına iştirak, kendine veya başkasına ait banka kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlıysa, verilecek ceza yarı oranında indirilir.
- Hükmü verilmiş ve dosyası istinaf aşamasında bulunan sanıklar için bölge adliye mahkemesi bozma kararı verir ve dosya ilk derece mahkemesine gönderilir.
- İnfaz aşamasındaki hükümlüler, mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirlerse TCK m.168/2'deki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir.
4.2 Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231)
CMK m.231'in beşinci ila on dördüncü fıkraları yeniden düzenlenmiştir. Güncel metne göre hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasıysa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması ve mağdurun veya kamunun zararının tamamen giderilmesi gerekir. Denetim süresi beş yıldır.
5. İdari Yargı (İYUK)
- İstinaf incelemesi (İYUK m.45): Bölge idare mahkemesinin istinaf başvurusunu reddedeceği hâller ile kararı kaldırıp dosyayı ilk derece mahkemesine göndereceği hâller yeniden sayılmıştır. Görevsiz veya yetkisiz mahkemenin karar vermesi, talep hakkında karar verilmemesi ve gerekli keşif, bilirkişi incelemesi ya da duruşma yapılmadan karar verilmesi bu hâller arasındadır.
- Yeni temyiz yolu (İYUK m.46/2): Temyize açık davalar listesinde olmayan davalarda, bölge idare mahkemesi ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar verirse, bu karar tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştay'da temyiz edilebilir. Tek hâkimle görülen davalar, yabancılar ve uluslararası koruma davaları, yalnız vekâlet ücreti ve yargılama giderine ilişkin kararlar gibi kanunda sayılan davalar bu imkânın dışındadır. Hüküm, yürürlükten sonra verilen bölge idare mahkemesi kararlarına uygulanır.
- İYUK m.46'nın birinci fıkrasının (c) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Belirsiz alacak davası açtım, davam ne olacak?
7589. sayılı Kanunun geçiş hükmüne göre, HMK m.107'nin yürürlükten kaldırıldığı tarihten önce açılan davalarda bu madde uygulanmaya devam eder. Bu tarihten sonra açılan davalarda kısmi dava açılıp talep HMK m.109/4'e göre bir defaya mahsus artırılabilir.
Kanuni faiz oranı şimdi ne kadar? Oran artık sabit değildir; Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı kısa vadeli kredi reeskont oranının yüzde sekseni esas alınır. Güncel oran, Merkez Bankasının ilan ettiği reeskont oranından hesaplanmalıdır. IBAN'ını kullandırdığı için ceza alanlar ne yapmalı? Dosya istinaf aşamasındaysa geçiş hükmü gereği bozma kararı verilip ilk derece mahkemesine gönderilir. Hüküm kesinleşmiş ve infaz aşamasındaysa, mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde zararın tamamen giderilmesi hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılabilir. Duruşmalar arasındaki üç aylık süre aşılırsa ne olur? Kanun hâkime, zorunlu hâllerde gerekçesini belirterek daha uzun süre belirleme yetkisi verir. Gerekçesiz uzun ara verilmesi usule aykırılık iddiası olarak dile getirilebilir.
Sonuç
7589. sayılı Kanun özellikle alacak davalarında stratejiyi değiştirir. Belirsiz alacak davasının yerini kısmi dava ve bir defaya mahsus artırma almıştır. Kanuni faiz değişken orana bağlanmıştır. Ortaklığın giderilmesinde mirasçılara öncelikli artırma hakkı tanınmıştır. Geçiş hükümleri her değişiklik için ayrı olduğundan, devam eden dosyalarda hangi hükmün uygulanacağı dava ve olay tarihine göre kontrol edilmelidir.
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendine özgüdür. Kişisel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.