Maaş Haczi Oranları ve Sıra Cetveli 2026: 1/4 Kuralı ve Öncelik

Borçlunun düzenli geliri (maaş), alacaklılar için en güvenli tahsilat kapısıdır. İcra dairesi, borçlunun çalıştığı işyerine bir “Maaş Haczi Müzekkeresi” göndererek, maaşın belirli bir kısmının kesilip icra dosyasına yatırılmasını emreder. Ancak bu işlem, borçlunun “aç kalmasına” neden olacak kadar sınırsız değildir.

2026 yılı itibarıyla, net asgari ücretin 28.000 TL seviyelerine ulaşmasıyla birlikte kesinti miktarları da artmıştır. Ancak nafaka alacaklılarının “Sıra Cetveli”ni delip geçen önceliği ve emekli maaşlarındaki sıkı koruma, sistemin en kritik detaylarıdır. Bu rehberde, 1/4 kuralını, ikramiye haczini ve işverenin sorumluluğunu inceleyeceğiz.

1. Maaş Haczi Oranları: Neye Göre Belirlenir?

İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 83 ve İş Kanunu m. 35 uyarınca, işçilerin aylık ücretlerinin en fazla dörtte biri (1/4) haczedilebilir.

1.1 1/4 Kuralı (Temel Ücret)

Maaş net ele geçen tutar üzerinden hesaplanır, ancak Asgari Geçim İndirimi (AGİ - kaldırıldı ancak benzer vergi iadeleri) hariç tutulur.

Örnek: 2026 Net Maaşı 40.000 TL olan bir çalışanın maaşından en fazla 10.000 TL kesilebilir.
Kalan 30.000 TL: Borçlunun ve ailesinin geçimi için korunur.

1.2 Yan Ödemelerin Haczi (Farklı Kural!)

Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, maaş dışındaki “yan ödemeler” için 1/4 sınırı UYGULANMAZ, bu ödemelerin TAMAMI haczedilebilir. Ancak uygulamada kafa karışıklığı vardır:

İkramiye, Prim, Teşvik: Yargıtay 12. HD’nin son kararlarına göre bu ödemelerin de tamamı haczedilebilir. Ancak bazı daireler 1/4 görüşündedir.
Kıdem ve İhbar Tazminatı: Bu ödemeler “ücret” statüsünde olmadığı için TAMAMI haczedilebilir.
Fazla Mesai, Yol, Yemek: Ücretin eki sayıldığından 1/4 kuralına tabi olduğu kabul edilir.

2. Nafaka Alacağının “Süper Önceliği”

Hukuk sistemimizde nafaka (yoksulluk, iştirak, tedbir), kişinin hayatta kalması için elzem kabul edildiğinden sıra cetveline girmez ve orana bakılmaz.

2.1 İkili Kesinti Sistemi

Nafaka borçlusu bir çalışanın maaşından iki tür kesinti yapılır:

Cari (Aylık) Nafaka: Maaşın tamamından öncelikle kesilir. 1/4 kuralı burada işlemez.
Birikmiş Nafaka: “Adi alacak” gibi işlem görür ve kalan maaşın 1/4’ünden kesilir.

Örnek: 30.000 TL maaş alan borçlunun 10.000 TL aylık nafaka borcu ve banka kredisi haczi var.

Önce 10.000 TL nafaka kesilir (Kalan: 20.000 TL).
Kalan 20.000 TL’nin 1/4’ü (5.000 TL) banka kredisi için kesilir.
Borçluya 15.000 TL kalır.

3. Sıra Cetveli: Kim Önce Alır?

Birden fazla alacaklı maaş haczi gönderdiğinde, işveren “Sıra Cetveli” oluşturmak zorundadır.

3.1 Öncelik Sıralaması

Nafaka Alacakları: Sıraya girmez, en baştan alır.
Kamu Alacakları: Vergi ve SGK borçları (Ancak uygulamada ilk hacizden sonra sıraya girerler, nafaka hariç diğerlerinden öncelikli değillerdir - Garipoğlu İçtihadı).
Tarih Sırası: İcra dairesinden gelen müzekkere tarihine göre (İlk gelen ilk alır).

3.2 Sistemin İşleyişi

İşveren, ilk sıradaki dosya borcu bitene kadar kesinti yapar. O dosya kapanınca, sıradaki dosyaya geçer. Aynı anda iki adi alacaklıya (örn: iki farklı banka) ödeme yapılmaz.

4. Emekli Maaşı ve Banka Promosyonu

5510 Sayılı Kanun m. 93 gereği, emekli aylıkları (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) muvafakat (izin) olmadan haczedilemez.

Nafaka İstisnası: Nafaka borcu için emekli maaşı haczedilebilir.
SGK Prim Borcu: Haczedilebilir.
Muvafakat: Borçlu krediyi çekerken veya icra dairesinde “Maaşımdan kesilsin” diye imza attıysa haciz uygulanır.
Promosyon: Banka promosyonları “ücret” değil “bankacılık hediyesi” sayıldığından Yargıtay kararlarına göre haczedilebilir.

5. İşverenin Yükümlülüğü ve Cezası

Maaş haczi müzekkeresi alan işveren, bunu uygulamak zorundadır. “Benim işçimin moralini bozamam” deme lüksü yoktur.

5.1 Ne Yapmalı?

Bildirim: Müzekkereye 7 gün içinde cevap verilmeli (Maaş miktarını ve varsa önceki hacizleri bildirerek).
Kesinti: İlk maaştan itibaren bordroda kesinti yapıp icra dairesi hesabına yatırmalı.
Ayrılış: İşçi işten çıkarsa, yeni işyeri bilgisi (biliniyorsa) ve tazminat durumu daireye bildirilmeli.

5.2 Uymazsa Ne Olur? (İİK m. 356)

Kesinti yapmayan işveren, kesmediği tutardan şahsi malvarlığı ile sorumlu olur. Yani borçlunun borcunu işveren ödemek zorunda kalır. Ayrıca savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir.

6. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Asgari ücretin altında maaş alana haciz uygulanır mı?

Evet. 1/4 kuralı mutlaktır. Maaş ne kadar düşük olursa olsun 1/4’ü kesilebilir. Ancak borçlu “geçimini sağlayamadığını” iddia ederek İcra Hukuk Mahkemesi’ne şikayette bulunabilir, fakat kabulü zordur.

Kıdem tazminatımın tamamı haczedilebilir mi?

Evet. Kıdem ve ihbar tazminatları “ücret” sayılmadığından, borç miktarı kadarının tamamı haczedilebilir. 1/4 koruması burada geçerli değildir.

Emekli oldum, ikramiyeme haciz konur mu?

Emekli ikramiyesi, emekli maaşı gibi koruma altındadır. Muvafakat olmadan veya nafaka borcu dışında haczedilemez (Danıştay ve Yargıtay’ın ortak görüşü).

Elden maaş alıyorum, haciz gelir mi?

Resmi kayıtlarda maaş görünmese veya asgari ücret gösterilip üstü elden verilse bile, alacaklı “Maaş Haczi ve Kıymet Takdiri” isteyebilir veya işyerinde fiili haciz yaparak “gerçek ücretin tespiti” davası açabilir.

7. Sonuç: Matematiksel Adalet

Maaş haczi; alacaklının hakkı ile borçlunun yaşam hakkı arasındaki ince çizgidir. 1/4 kuralı bu dengeyi sağlar. Ancak nafaka, tazminat ve emekli maaşı gibi özel durumlarda bu oranlar tamamen değişmektedir.

Sıra cetvelinde hakkınızın yenmemesi, işveren olarak sorumluluktan kurtulmanız veya borçlu olarak maaşınızın haksız kesilmemesi için İcra Hukuku kurallarını iyi bilmek gerekir.

Profesyonel İcra ve Sıra Cetveli Desteği

Maaş haczi hesaplamaları, sıra cetveline itiraz ve işveren danışmanlığı için Konya merkezli hukuk büromuzdan destek alabilirsiniz.

📞 Hemen Arayın: +90 554 192 47 20

📧 E-posta: fevziyaskir@gmail.com

📍 Adres: Nişantaş Mah. Vatan Cad. No:12/1 Selçuklu/KONYA

⚖️ Av. Fevzi Yaşkir

Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendine özgüdür. Kişisel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.