Saklı Pay ve Tenkis Davası 2026: Miras Hakkınızı Geri Alın

Özet: Eşin ve çocukların saklı pay oranları 2026. Tenkis davası açma süresi (1 yıl), mirastan çıkarma (ıskat) şartları ve hesaplama rehberi.

“Mal benim değil mi, istediğime veririm!” düşüncesi Türk Miras Hukuku’nda geçerli değildir. Kanun koyucu, miras bırakanın (murisin) malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini, yakın aile bireylerini korumak amacıyla sınırlamıştır.

Bu sınıra “Saklı Pay” (Mahfuz Hisse) denir. Miras bırakan, vasiyetname yazarak veya sağlığında bağış yaparak bu kırmızı çizgiyi aşarsa, mağdur olan mirasçılar “Tenkis Davası” açarak haklarını geri alabilirler. 2026 yılında tenkis hesaplamaları ve zamanaşımı süreleri, Yargıtay’ın güncel içtihatları ile daha da önem kazanmıştır.

1. Saklı Pay Oranları (2026 Güncel)

Kimlerin saklı payı vardır ve bu oran ne kadardır?

A. Altsoy (Çocuklar/Torunlar)

Saklı Pay: Yasal miras payının 1/2’sidir (Yarısı).
Örnek: Baba öldü, 2 çocuğu var. Her birinin yasal payı %50’dir. Saklı payı ise %25’tir. Baba malının %50’sini (Tasarruf Nisabı) sevgilisine bırakabilir ama çocukların %25’lik dilimine dokunamaz.

B. Anne ve Baba

Saklı Pay: Yasal miras payının 1/4’üdür (Çeyreği).
Sadece altsoy (çocuk/torun) yoksa mirasçı olurlar.

C. Sağ Kalan Eş

Eşin saklı payı, kiminle mirasçı olduğuna göre değişir:

Çocuklarla Birlikte: Yasal payı 1/4 -> Saklı Payı 1/4 (Tamamı Saklı).
Anne-Babayla Birlikte: Yasal payı 1/2 -> Saklı Payı 1/2 (Tamamı Saklı).
Tek Başına: Yasal payı Tamam -> Saklı Payı 3/4.

D. Kardeşler (Önemli!)

Saklı Pay: YOKTUR. (2007 yılında kaldırıldı).
Sonuç: Miras bırakan, vasiyetname ile mirasını kardeşinden tamamen kaçırabilir. Kardeş tenkis davası açamaz.

2. Tenkis Davası Nedir?

Miras bırakanın saklı pay kurallarını ihlal eden işlemlerinin (vasiyet, bağış), yasal sınıra çekilmesine “Tenkis” (İndirme/Azaltma) denir.

2.1 Hangi İşlemler Tenkis Edilir?

Vasiyetnameler: Miras sözleşmeleri ve vasiyetler.
Ölümden Önceki 1 Yıl: Ölüm tarihinden önceki 1 yıl içinde yapılan bağışlamalar.
Saklı Payı İhlal Kasdı: Tarihi ne olursa olsun, sırf saklı payı kaçırmak amacıyla yapılan bağışlar.
Çeyiz ve Kuruluş Sermayesi: Çocuklara karşılıksız verilen büyük sermayeler (Denkleştirmeye tabi değilse).

2.2 Dava Açma Süresi (Hak Düşürücü)

1 Yıl: Mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrendiği tarihten itibaren.
10 Yıl: Her halükarda, vasiyetnamenin açıldığı veya mirasın geçtiği tarihten itibaren.
Uyarı: 1 yıllık süre çok kısadır, kaçırılmamalıdır.

2.3 Görevli Mahkeme

Murisin son yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesi.

3. Tenkis Hesabı Nasıl Yapılır? (Net Tereke)

Mahkeme şu formülü uygular:

Aktifler: Murisin ölüm anındaki tüm malları, paraları, alacakları.
Pasifler: Cenaze masrafları, borçlar, 3 aylık geçim giderleri.
Eklenenler: Sağlığında yaptığı karşılıksız kazandırmalar (İadeye tabi olanlar).
NET TEREKE = (Aktif - Pasif) + Eklenenler

Bu net rakam üzerinden saklı paylar hesaplanır. Eğer mirasçının eline geçen mal, saklı paydan az ise; aradaki fark davalıdan (bağış alandan) tahsil edilir.

4. Mirastan Çıkarma (Iskat)

Miras bırakan, “Hayırsız evlat” diyerek çocuğunu saklı payından bile mahrum edebilir mi? Evet, ama çok sıkı şartları vardır (TMK m. 510).

Geçerli Iskat Sebepleri:

Ağır Suç: Mirasçı, murise veya yakınlarına karşı ağır bir suç (Cinayet teşebbüsü, ağır yaralama vb.) işlediyse.
Aile Hukuku İhlali: Aile hukukundan doğan ödevleri (Bakım, gözetim, saygı) önemli ölçüde ihlal ettiyse.

Nasıl Yapılır?

Vasiyetnamede sebebi açıkça belirtilerek yapılmalıdır. (“Oğlum beni dövdü, bana bakmadı” gibi).
Sebebi belirtilmezse ıskat geçersizdir, çocuk saklı payını alır.
İspat Yükü: Çıkarılan kişi itiraz ederse (İptal Davası), ıskat sebebinin doğruluğunu diğer mirasçılar (veya vasiyet alacaklısı) ispatlamak zorundadır.

5. Sabit Tenkis vs Oransal Tenkis

Sabit Tenkis: Bölünebilen mallarda (Para, altın) direkt fark kadar iade alınır.
Tercih Hakkı: Bölünemeyen malda (Ev, arsa); davalıya tercih hakkı sorulur. “Ya malı ver parayı al, ya parayı ver malı tut”.
2026 yılında gayrimenkul değerleri çok arttığı için tenkis bedelleri milyonluk rakamlara ulaşabilmektedir.

6. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Muris muvazaası ile tenkis aynı anda açılır mı?

Evet, buna “Terditli Dava” denir. Dilekçede şöyle dersiniz: “Önce işlemin muvazaa nedeniyle iptaline (tüm tapu), kabul edilmezse tenkisine (saklı pay) karar verilsin.”

Üvey anneme yapılan bağış tenkis edilir mi?

Kesinlikle. Eğer satış gösterilmediyse (açık bağışsa) veya vasiyetname ile bırakıldıysa, ve bu miktar sizin saklı payınızı aşıyorsa tenkis davası açabilirsiniz.

10 yıl önceki bağışa dava açabilir miyim?

Eğer bağışın “saklı pay kurallarını etkisiz kılmak kastıyla” yapıldığını ispatlarsanız (TMK 565/4), 10 yıl önceki bağış da tenkise tabi tutulabilir.

Reddi miras yapan kişi tenkis davası açabilir mi?

Hayır. Mirası reddeden kişi “mirasçı” sıfatını kaybeder, dolayısıyla saklı pay talep edemez.

7. Sonuç: Hakkınızı Matematikle Arayın

Saklı pay ve tenkis davaları, miras hukukunun en teknik ve matematiksel davalarıdır. “Net Tereke” hesabı, TEFE/TÜFE endekslemeleri ve tercih hakları uzmanlık gerektirir. 1 yıllık hak düşürücü süreyi kaçırmamak hayati önem taşır.

Vasiyetname ile hakkınızın yendiğini düşünüyorsanız, hukuki süreci başlatmakta gecikmeyin.

Profesyonel Tenkis Davası Desteği

Saklı pay hesabı, tenkis davası dilekçesi ve ıskatın iptali davaları için Konya merkezli hukuk büromuzdan destek alabilirsiniz.

📞 Hemen Arayın: +90 554 192 47 20

📧 E-posta: fevziyaskir@gmail.com

📍 Adres: Nişantaş Mah. Vatan Cad. No:12/1 Selçuklu/KONYA

⚖️ Av. Fevzi Yaşkir

Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendine özgüdür. Kişisel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.