Uluslararası Andlaşmaların Uygulanması 2026

Uluslararası andlaşmalar, devletler arasındaki hukuki bağlayıcılığı olan anlaşmalardır. Türkiye’de onaylanan andlaşmalar kanun hükmündedir.

Bu makalede andlaşmaların türleri, onay süreci, iç hukukta uygulanması ve hiyerarşi detaylı olarak ele alınacaktır.

---

Uluslararası Andlaşma Nedir?

Tanım

Unsur	Açıklama
Tanım	Devletlerarası yazılı anlaşma
Kaynak	Viyana Sözleşmesi 1969
Bağlayıcılık	Pacta sunt servanda

Türleri

Tür	Örnek
İkili	Türkiye-Libya MEB
Çok taraflı	BM Şartı
Kurucu	AB Antlaşmaları

---

Onay Süreci

Türkiye’de Süreç

Aşama	İşlem
1	Müzakere (Dışişleri)
2	İmza
3	TBMM onay kanunu
4	Cumhurbaşkanı onayı
5	Resmi Gazete
6	Yürürlük

TBMM Onayı Gereken

Konu	Onay
Toprak değişikliği	✅
Mali yük	✅
Vatandaş hakları	✅
Kanun değişikliği gerektiren	✅

Onay Gerektirmeyen

Konu	Açıklama
Ekonomik anlaşmalar	Bazıları
Teknik düzenlemeler	Bazıları
Yürütme anlaşmaları	Dar kapsamlı

---

İç Hukukta Uygulama

Anayasa m.90

Kural	Açıklama
Kanun hükmünde	Onaylanan andlaşmalar
Dava açılamaz	Anayasaya aykırılık iddiası
Üstünlük	Temel haklarda kanun

m.90 Son Fıkra

Çatışma	Çözüm
Kanun ≠ Andlaşma	Andlaşma uygulanır
Koşul	Temel haklar alanında

---

Hiyerarşi

Normlar Hiyerarşisi

Sıra	Norm
1	Anayasa
2	Uluslararası andlaşma (temel haklar)
3	Kanun
4	KHK/CB Kararnamesi
5	Yönetmelik

---

Doğrudan Uygulama

Self-Executing

Unsur	Açıklama
Tanım	Ek düzenleme gerektirmeyen
Örnek	AİHS haklar
Uygulama	Mahkemece doğrudan

Non-Self-Executing

Unsur	Açıklama
Tanım	Uygulama kanunu gerektiren
Örnek	Bazı ticari andlaşmalar

---

Çekince

Nedir?

Unsur	Açıklama
Tanım	Madde hariç tutma
Koşul	Andlaşma izin vermeli
Etki	O madde uygulanmaz

---

Fesih

Süreç

Aşama	İşlem
Bildirim	Depozitere
Süre	Andlaşmada belirtilen
TBMM	Onay kanunu ile

---

Konya ve Çevre İllerde

Mahkemeler

İl	Uygulama
Konya	Andlaşma doğrudan
Kayseri	m.90 uygulaması

---

Sıkça Sorulan Sorular

S: Andlaşma kanun hükmünde mi? C: Evet. Onaylanınca (m.90).

S: Kanunla çelişirse ne olur? C: Temel haklarda andlaşma. Üstün.

S: TBMM onayı her zaman gerekli mi? C: Hayır. Bazı istisnalar var.

S: AİHM kararları bağlayıcı mı? C: Evet. AİHS onaylı.

S: Çekince nedir? C: Madde hariç tutma. Kısmi kabul.

S: Andlaşmadan çıkılır mı? C: Evet. Fesih usulüyle.

---

Sonuç

Uluslararası andlaşmalar iç hukukun parçasıdır:

• m.90 kanun hükmü
• Temel haklar üstünlük
• TBMM onayı çoğunda zorunlu
• Doğrudan uygulama mümkün
• Hiyerarşide Anayasa altı

Uluslararası hukuk konularında uzman avukat desteği alın.

---

Hukuki Destek: Uluslararası hukuk için iletişime geçebilirsiniz.

---

Bu makale, Anayasa m.90 çerçevesinde hazırlanmıştır.

Son Güncelleme: 11 Ocak 2026

---

Profesyonel Hukuki Destek

Bu konuda profesyonel hukuki yardım almak için bizimle iletişime geçin.

📞 Hemen Arayın: +90 554 192 47 20

📧 E-posta: fevziyaskir@gmail.com

📍 Adres: Nişantaş Mah. Vatan Cad. No:12/1 Selçuklu/KONYA

⚖️ Av. Fevzi Yaşkir

---

Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendine özgüdür. Kişisel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.