AİHM Başvuru Sonrası Süreç: Savunmalar ve Karar 2026

Özet: AİHM'ye başvurduktan sonra ne olur? Hükümete tebligat (Communication), Savunmalar (Observations), Dostane Çözüm ve Büyük Daire'ye itiraz süreci.

AİHM’ye başvuruyu postalamak (veya eComms’tan yüklemek), sürecin sonu değil, sadece başlangıç düdüğüdür. Asıl hukuki savaş, Mahkeme’nin dosyayı Hükümete Tebliğ Etmesi (Communication) ile başlar.

2026 yılı itibarıyla tamamen dijitalleşen bu süreçte, avukatların eComms bildirimlerini kaçırmaması ve savunma sürelerine uyması hayati önem taşır. İşte adım adım süreç:

1. Aşama: Filtreleme (Tek Yargıç veya Komite)

Başvurunuz Strazburg’a ulaştığında, 6-12 ay süren bir “Sessizlik Dönemi” olur. Bu süreçte hukukçular dosyayı inceler.

Senaryo A (Kabul Edilemezlik): Dosyanız şekil şartlarına uymuyorsa veya dayanaktan yoksunsa, Tek Yargıç tarafından reddedilir. Size sadece “Reddedildi” yazan matbu bir mektup gelir. Gerekçe yazmaz. İtiraz edilemez. Yolun sonudur.
Senaryo B (İletişim): Dosyanız ciddi bulunursa, 2. Aşamaya geçilir.

2. Aşama: Hükümete Bildirim (Communication)

Mahkeme şu anonsu yapar: “Ey Türkiye Hükümeti, vatandaştan şöyle bir şikayet aldım. Bu konuda Sözleşme’nin 6. Maddesini ihlal ettin mi? Cevap ver.”

Süreç:

Sorular (Statement of Facts and Questions): AİHM, olay özetini ve Hükümetten cevaplamasını istediği hukuki soruları yayınlar. Bu belge HUDOC sisteminde de görünür.
eComms Aktivasyonu: Bu aşamada avukatınıza bir mektup gelir ve eComms hesabı açılır. Artık kağıt tebligat bitmiştir.
Hükümet Savunması: Hükümete savunma için genellikle 16 hafta (4 ay) süre verilir.

3. Aşama: Dostane Çözüm ve Tek Taraflı Deklarasyon

Mahkeme, yargılamaya girmeden önce “Aranızda anlaşın” der.

A. Dostane Çözüm (Friendly Settlement - 12 Hafta)

Mahkeme Yazı İşleri (Registry) arabuluculuk yapar.
“Hükümet size 5.000 Euro ödesin, şikayeti geri çekin.”
Gizlilik: Bu süreçteki teklifler gizlidir, ifşa edilemez.
Sonuç: Kabul ederseniz, para ödenir ve dosya listeden düşer (Strike out). Emsal karar oluşmaz.

B. Tek Taraflı Deklarasyon (Unilateral Declaration)

Eğer siz dostane çözümü reddderseniz, Hükümet tek taraflı hamle yapabilir.

“Başvurucu 5.000 Euro’yu kabul etmiyor ama ben ihlalimi kabul ediyorum ve bu parayı ödemeyi taahhüt ediyorum. Dosyayı kapat.”
Tehlike: AİHM, “Hükümetin teklifi makul” derse, sizin itirazınıza rağmen dosyayı kapatabilir. Olay “İhlal Kararı” olmadan biter.

4. Aşama: Karşı Görüşler (Observations) ve Tazminat Talebi

Eğer anlaşma olmazsa, “Çekişmeli Yargılama” başlar.

Hükümet Görüşü Size Gelir: AİHM, Hükümetin savunmasını eComms üzerinden size gönderir.
Sizin Cevabınız: Size 6 hafta süre verilir. Bu süre KESİNDİR. Uzatılmaz.
Rule 60 (Adil Tatmin) Talebi: EN ÖNEMLİ KISIM BURASIDIR.
- Sadece “Tazminat istiyorum” demek yetmez.
- Rakam: “10.000 Euro manevi, 5.000 Euro maddi” diye net rakam yazmalısınız.
- Belge: Maddi zararınızı faturalarla, raporlarla kanıtlamalısınız.
- Uyarı: Bu aşamada tazminat talep etmezseniz, davayı kazansanız bile 0 Euro alırsınız. İlk başvuru formunda istemiş olmanız yetmez, bu aşamada tekrarlamak zorunludur.

5. Aşama: Karar (Judgment)

Daire (7 Yargıç) veya Komite (3 Yargıç), dosyayı inceler ve kararını verir.

Karar Türleri

İhlal Yok (No Violation): Hükümet haklı bulunur.
İhlal Var (Violation): Başvurucu haklı bulunur. Tazminata hükmedilir.
Kısmi İhlal: Bazı maddelerden ihlal verilir, bazılarından verilmez.

6. Büyük Daire’ye İtiraz (Referral Request)

Daire kararları hemen kesinleşmez. Karar tarihinden itibaren 3 ay içinde tarafların (Sizin veya Hükümetin) itiraz hakkı vardır.

Filtre Paneli (Panel of 5 Judges)

Her itiraz Büyük Daire’ye gitmez. 5 Yargıçtan oluşan panel, itirazı inceler.
Şart: Olayın “Sözleşme’nin yorumu açısından ciddi bir sorun” veya “Genel nitelikte ciddi bir konu” olması gerekir.
İstatistik: İtirazların %95’i reddedilir. Sadece çok istisnai (Yalçınkaya, Perinçek, Kavala gibi) davalar Büyük Daire’ye taşınır.

7. Kararın Kesinleşmesi ve İcra

Karar şu hallerde kesinleşir:

3 aylık itiraz süresi dolarsa.
Taraflar “İtiraz etmeyeceğiz” derse.
Büyük Daire paneli itirazı reddederse.

Kesinleşen karar, Bakanlar Komitesi’ne gönderilir ve İcra Süreci başlar (Tazminat ödemesi için 3 aylık süre başlar).

8. Sıkça Sorulan Sorular

AİHM’ye duruşma için gidilir mi?

Hayır. AİHM’de duruşma (Oral Hearing) çok nadirdir. 10.000 dosyadan sadece 1-2 tanesinde (sadece çok büyük davalarda) duruşma yapılır. Yargılama %99.9 dosya üzerinden yazılı yürür.

Karar ne kadar sürede çıkar?

Tek Yargıç (Ret): 6-12 ay. * Komite (WECL): 1-2 yıl. * Daire (Önemli dava): 3-5 yıl. * Büyük Daire: 5-7 yıl.

Adli Müzaheret (Adli Yardım) var mı?

Evet. Hükümete bildirim aşamasından sonra (Communication), maddi durumunuz kötüyse Mahkeme’den Adli Yardım (Legal Aid) talep edebilirsiniz. Mahkeme avukat ücretini (sabit bir miktar, örn: 850 Euro) kendisi öder.

9. Sonuç: Sabır ve Takip

AİHM süreci bir 100 metre koşusu değil, maratondur. Yıllar süren bu süreçte adres değişikliğini bildirmemek veya bir eComms mailini gözden kaçırmak, davanın düşmesine neden olabilir.

Profesyonel Takip Hizmeti

Hükümet savunmalarına karşı beyan hazırlama, adil tatmin taleplerini (Rule 60) sunma ve dostane çözüm müzakereleri için uzman desteği alabilirsiniz.

📞 Hemen Arayın: +90 554 192 47 20

📧 E-posta: fevziyaskir@gmail.com

📍 Adres: Nişantaş Mah. Vatan Cad. No:12/1 Selçuklu/KONYA

⚖️ Av. Fevzi Yaşkir

Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendine özgüdür. Kişisel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.